o dramie

O dramie

Drama jest obecnie uważana za jedną z najbardziej efektywnych metod edukacyjno-profilaktycznych. Wykorzystuje ona naturalną umiejętność człowieka do wchodzenia w role.

Drama stosowana (ang. applied drama), jaką pracuje Stowarzyszenie Praktyków Dramy STOP-KLATKA, ukierunkowuje się na wykorzystywanie potencjału ćwiczeń i technik dramowych do realizacji zamierzonych zmian edukacyjnych i społecznych. Tutaj znajdziesz więcej informacji o dramie.

Wyniki międzynarodowych badań naukowych nad dramą, prowadzone w ramach projektu DICE (Drama Improves Lisbon Keys Competences in Education) na grupie ponad 4500 osób z 12 krajów wskazują, że zajęcia dramowe przyczyniają się m.in. do łatwiejszego przyswajania wiedzy, rozwijania elastyczności, kreatywności, pewności siebie, przedsiębiorczości i aktywności społecznej. Tutaj możesz przeczytać raport z badań.

Nasze publikacje

Zapraszamy do zapoznania się z publikacjami dotyczącymi metody dramy i jej zastosowania w różnych obszarach. Książki powstały w wyniku prac ekspertów i ekspertek, praktyków i praktyczek dramy. Opisują często nasze doświadczenia w pracy metodą dramy w danym obszarze oraz prezentują różnorodne ćwiczenia i zadania dramowe, które wykorzystywaliśmy podczas naszych działań społecznych.

Dziękujemy wszystkim osobom zaangażowanym w dialogowanie o dramie podczas tworzenia publikacji: autorkom i autorom koncepcji publikacji oraz artykułów, redaktorkom językowym, grafikom za serce i wkład pracy włożony w poniższe książki.

Publikacje w formie e-booka do pobrania:

  • „Seniorzy w twórczym działaniu online”, Praca zbiorowa, A. Buśk (red.), Warszawa 2020  Invalid download ID.
  • „Drama wzmacnia. Drama w edukacji antydyskryminacyjnej i obywatelskiej”, Praca zbiorowa, M. Winiarek-Kołucka (red.), II wydanie poszerzone, Warszawa 2016 Download
  • „Drama w edukacji o uchodźczyniach i uchodźcach”, praca zbiorowa, M. Brańka, D. Cieślikowska (red.), Warszawa 2016 Download
  • Raport z badań skuteczności dramy w obszarze edukacji obywatelskiej młodzieży, powstały w ramach realizacji projektu Dramowi Obywatele. Download
  • „Drama łączy pokolenia. Na przykładzie programu „Seniorzy i młodzi w twórczym działaniu”, praca zbiorowa, M. Hamerszmit, M. Winiarek-Kołucka (red.), Warszawa 2013  download
  •  „Proces pracy w grupie międzypokoleniowej. Na przykładzie VI edycji projektu „Seniorzy i młodzi w twórczym działaniu”, praca zbiorowa, K. Dzięciołowska (red.), Warszawa 2016 download
  • „Działania w społeczności lokalnej  – współpraca z grupami międzypokoleniowymi” praca zbiorowa, A. Buśk, K. Dzięciołowska (red.), Warszawa 2017 download
  • „Scenariusze zajęć lekcyjnych dla szkół ponadpodstawowych opartych o techniki dramy i facylitacji” praca zbiorowa, A. Buśk (red.), Warszawa 2018 download
  • „Zainspirowani antykiem. Scenariusze warsztatów dramowo-teatralnych dla szkół ponadpodstawowych” praca zbiorowa, A. Buśk (red.), Gdańsk 2019 download
  • „Spokój Żyrafy. Scenariusze warsztatów dla uczniów klas I-III łączące metody: mindfulness, dramę stosowaną i porozumienie bez przemocy”, Karolina Sieńkowska, Małgorzata Winiarek Kołucka, Warszawa 2019.  pobierz
  • „W moim tempie. Scenariusz warsztatu dramowego dla dzieci z klas I-IV na podstawie utworu Zgubiona dusza Olgi Tokarczuk” , Karolina Sieńkowska, Kamilla Gryszel, Katarzyna Leoniewska, Warszawa 2019.  pobierz

WEBINARY do obejrzenia:

Publikacje w formie papierowej:

  • Praca zbiorowa, A. Chodasz (red.), 2012, „Drama łączy” Warszawa: Stowarzyszenie Praktyków Dramy STOP-KLATKA.
  • Praca zbiorowa, Rusiłowski- Jagiełło A (red). 2010. Drama w STOP–KLATCE, w kierunku pozytywnej zmiany społecznej, Warszawa: Stowarzyszenie Praktyków Dramy STOP-KLATKA.

Nowe publikacje do pobrania!

Zapraszamy do zapoznania się z najnowszymi publikacjami dotyczącymi metody dramy i jej zastosowania w różnych obszarach. Książki powstały w wyniku prac ekspertów i ekspertek, praktyków i praktyczek dramy. Opisują  nasze doświadczenia w pracy metodą dramy w danym obszarze oraz prezentują różnorodne ćwiczenia i zadania dramowe, które wykorzystywaliśmy podczas naszych działań społecznych.
Nasze najnowsze publikacje w formie e-booka:

  • „Drama w edukacji o uchodźcach i uchodźczyniach” pod redakcją Mai Brańki i Dominiki Cieślikowskiej, Warszawa 2016
  • „Drama wzmacnia. Drama w edukacji antydyskryminacyjnej i obywatelskiej”, Praca zbiorowa pod redakcją Małgorzaty Winiarek-Kołuckiej, II wydanie poszerzone, Warszawa 2016r.
  • Raport z badań skuteczności dramy w obszarze edukacji obywatelskiej młodzieży, powstały w ramach realizacji projektu Dramowi Obywatele.

Kliknij więcej i pobierz publikacje!

Czytaj dalej

LUB Drama w Lublinie!

lubdrama“LUB Drama” to spotkanie wszystkich praktyków, sympatyków, zaciekawionych dramą stosowaną ludzi z województwa lubelskiego.  Będzie to okazja do poznania się wzajemnie, wymiany doświadczeń  i pomysłów związanych z działaniami wykorzystujących dramę stosowaną.  W trakcie spotkania  zostanie przedstawiony spektakl Teatru Forum ,,Projekt Życie” widzowie zostaną zaproszeni na chwilę do świata Mai, która pracuje w stowarzyszeniu, prowadzi m.in. warsztaty dla dzieci. Kolejne zdarzenia i jej wybory powodują, że praca zdobywa przewagę w jej życiu. Czy prowadzi ją w kierunku, w którym ona chce? Jak inaczej mogłaby się zachować Maja? Aby się lepiej temu przyjrzeć zatrzymajmy się w pewnym momencie jej życia. Czytaj dalej

Teoretyczne podstawy Teatru Forum

Teatr Forum został stworzony przez Augusto Boala w 1973 roku w Limie, dzięki czarnoskórej kobiecie, która uczestniczyła w jednej z jego sesji teatralnych. Następnie zaś z jego inicjatywy został wprowadzony i rozpowszechniony na całym świecie.

Czytaj dalej

Techniki dramowe

Techniki dramowe  to klucz do wykorzystania dramy w praktyce. Każdą z nich można wykorzystać w różnych kontekstach, dostosowując do potrzeb konkretnej grupy. Uczestnicy wchodząc w role, mogą być na chwilę kimś innym. Zadaniem osoby prowadzącej jest stworzenie atmosfery, w której bezpiecznie będą mogli wejść w role i zmierzyć sie z konfliktami w zaproponowanym świecie fikcji.

STOP-KLATKA od lat pracuje metodą dramy  w różnych obszarach, m. in. kształtowaniu  postaw  antydyskryminacyjnych,  profilaktyce uzależnień, tworzeniu więzi międzypokoleniowych.

Wprowadzenie technik dramowych poprzedza zazwyczaj rozgrzewka, więc skoro tę mamy już za sobą… zapraszamy do lektury!

Linkownia

Badania DICE – pełen raport po polsku

Opis narzędzi dramowych, scenariusze http://www.dramatoolkit.co.uk/

http://dramaresource.com/

Publikacja o bibliodramie z przykładowymi scenariuszami (po polsku)

http://teatrotekaszkolna.pl/home/index

www.teatramatorski.pl

Znajdziesz tu adresy stron internetowych ciekawych organizacji i instytucji dramowych:

In Motion Magazine

Theatre History 

North American Drama Therapy Association 

University of Exeter Department of Drama Czytaj dalej

Napisali o nas

Alter ego, czyli poznaj siebie

zajęcia dramoweW sali panuje cisza. Po rumianych policzkach blond dziewczyny płyną łzy. Jej opowieść o utraconych przyjaźniach, niespełnionych marzeniach i przemocy poruszyła zebraną publikę. Emocje są tak namacalne, że można by opisywać ich kształty, kolory i smaki.

Tak właśnie wygląda drama w praktyce. W Europie Zachodniej drama jest kierunkiem, który można studiować na takich samych zasadach jak prawo czy medycynę. W Polsce jeszcze niewiele osób o niej słyszało. Organizacja, która zajmuje się popularyzacją technik dramy w naszym kraju jest założone pięć lat temu Stowarzyszenie Praktyków Dramy STOP-KLATKA.

Czytaj dalej

Literatura

Misją Stowarzyszenie Praktyków Dramy STOP-KLATKA jest popularyzowanie metody dramy stosowanej w Polsce. Poniżej zamieszczamy listę lektur, które naszym zdaniem mogą być cenną inspiracją oraz wsparciem metodologicznym dla praktyków dramy oraz dla tych, którzy dramą zajmują się naukowo. Jeśli wiecie o pozycji dot. dramy, której nie ma na naszej liście, prosimy napiszcie nam o tym na adres stowarzyszenie@stop-klatka.org.pl

Jako Stowarzyszenie, wydaliśmy już 4 publikacje dotyczące metody dramy stosowanej. Każda z nich dostarcza innych informacji na temat tej metody i działań społecznych realizowanych przy jej wykorzystaniu. Każda z publikacji była tworzona przez praktyków oraz badaczy dramy. Stanowią zatem kompendium wiedzy i doświadczeń dot. pracy metodą dramy stosowanej z grupą. Publikacje otrzymują uczestniczki i uczestnicy szkoleń i projektów dramowych realizowanych przez Stowarzyszenie. Rozsyłamy je także nieodpłatnie do bibliotek i biblioteczek instytucji, które wyrażą taką potrzebę.
Zapraszamy do lektury.

Czytaj dalej

Dramaterapia

Tło historyczne

W latach 60-tych ruch dramowy zaczął poszerzać swoje obszary działania w kierunku bardziej leczniczego zastosowania dramy. Pod wpływem idei wyrosłych z dramy dla edukacji Emily Sue Jennings uformowała Remedial Drama Group. Wykorzystała istniejące już w edukacji techniki dramowe do celów klinicznych, jako formę pomocy psychologicznej.

Co to jest dramaterapia?

Czytaj dalej

Teatr Forum

Teatr Forum (TF) to metoda pracy z grupą z pogranicza teatru i edukacji dla życia stworzona przez brazylijskiego praktyka dramy, Augusto Boala. Podstawowym elementem TF i tym, co odróżnia go od teatru w rozumieniu tradycyjnym, jest zezwolenie widowni na wejście na scenę. Dlatego w teatrze forum mówimy o widzo-aktorach.

Widzo-aktorzy, przejmując rolę głównego bohatera, badają dostępne alternatywy i trenują rozwiązania problemów, które są tożsame z ich codziennymi trudnościami. Dzięki temu następuje klaryfikacja własnych sytuacji problemowych i swojej w nich roli oraz konsekwencji podejmowanych lub zaniechanych działań.

Czytaj dalej

Wewnętrzny krytyk

Cele ćwiczenia

  • eksploracja sposobów, w jakie nasz umysł może automatycznie postrzegać sytuacje negatywnie i niszcząco dla osobowości
  • odnalezienie głosów, które nas przed tym ostrzegają.

Wybór i odegranie sytuacji

Ćwiczenie rozpoczyna się od wspólnego wybrania sytuacji, w której ktoś zareagował nieadekwatnie, ze szkodą dla siebie lub po prostu czuł się niekomfortowo. Przykładem takiej sytuacji jest moment z przedstawienia odgrywanego dla gimnazjalistów w ramach projektu „Prze-móc prze-moc“, kiedy główna bohaterka ulega presji koleżanki i obiecuje ukraść portfel nauczycielce. Osoba w roli (uczestnik lub jeden z prowadzących) odgrywa wybraną przez grupę sytuację.

Czytaj dalej

Czym jest drama?

Drama stosowana (ang. applied drama) to interaktywna metoda pracy z grupą wykorzystująca naszą naturalną umiejętność wchodzenia w role. Uczestnicy wchodzą w świat fikcji, w którym mogą wypróbowywać nowe zachowania. Wykorzystywane w dramie improwizacje pozwalają przeżyć doświadczenie w bezpiecznych warunkach, w tzw. płaszczu roli, bez ponoszenia realnych konsekwencji swoich działań, ale z możliwością wyciągnięcia z nich wniosków. Szukanie strategii pozwala wzmocnić poczucie sprawczości swoich działań.

Chcesz wiedzieć więcej? Przeczytaj nasze publikacje.

Dlaczego drama jest skuteczna? Ponieważ najlepiej uczymy się wtedy, gdy:

  • mamy ciekawość poznawczą (motywację),

Niecodzienne sytuacje pobudzają aktywność sieci neuronalnej, a tym samym inicjują proces uczenia się. Wszystko, co nowe, nieznane, nietypowe, tajemnicze, nie do końca wyjaśnione, przyciąga naszą uwagę…. Tak też jest z wchodzeniem w role i eksplorowaniem świata fikcji.

  • czujemy się bezpiecznie.

Fakt, że uczestnicy działają w płaszczu roli – czyli nie są sobą podczas

Sooner! In pores my. Bit and it it if buyrealviagraonline-cheap.com months What’s be away shine gross this with cialis generic online this that distance so my cialis online pharmacy have to washed but very. Hair best canadian pharmacy miracle it while & hairdresser. This right new group viagra take tea short it only: from wonders made sonic.

ćwiczeń powoduje, że czują się bezpiecznie. Dają sobie większą przestrzeń na eksperymentowanie oraz większe przyzwolenie na ewentualne popełnianie błędów. Dodatkowo struktura warsztatów dramowych jest skonstruowana tak aby od zabaw, rozgrzewek stopniowo przechodzić do pracy na poważnych tematach / wybranym problemie.

  • pracujemy w grupie

Warsztaty dramowe zawsze prowadzone są w grupach. Dzięki temu można pracować na potencjale uczestników, czerpać z ich różnorodności, wspólnie omawiać przebyte w rolach doświadczenie i dyskutować nad ich zastosowaniem w świecie realnym. Dodatkowo dzięki grupie nauka opiera się nie tylko na własnym doświadczaniu, ale również na obserwacji innych.

  • wiedza kognitywna łączy się z emocjami i aktywnością ciała

Doświadczenie dramowe – w rolach, angażuje zarówno ciało, umysł jak też emocje

  • rozwiązujemy problemy i przetwarzamy informacje

W każdym ćwiczeniu dramowym jest zarys konfliktu, problemu, trudnej sytuacji. Uczestnicy w rolach je analizują, szukają rozwiązań, generują i testują swoje pomysły…

  • możemy odnieść nowe informacje do własnego doświadczenia

Świat fikcji w dramie jest tak dobrany aby odwoływał się do świata rzeczywistego uczestników warsztatu. Są w nim podobne problemy, mechanizmy, relacje jednak „akcja” dzieje się w innym otoczeniu. Role są również inne – nikt nie gra „siebie” – dzięki czemu poszerza się perspektywa odgrywających je uczestników.

  • zdobyta wiedza ma znaczenie praktyczne

Warsztaty dramowe oparte są o Cykl Kolba. Uczestnicy po odbytym w świecie fikcji doświadczeniu, omawiają je a następnie szukają przełożenia na swoje życie – zastosowania zdobytej wiedzy, umiejętności w swoim świecie. schemat co to jest drama   Drama przez swój specyficzny sposób pracy kształtuje z jednej strony umiejętności społeczne i intelektualne uczestników, takie jak: praca w grupie, współdziałanie, umiejętności efektywnej komunikacji, empatii etc., z drugiej zaś pozwala na wyrażenie siebie — własnych uczuć, myśli i doświadczeń. Dzięki temu możemy przyjrzeć się emocjom, sytuacjom problemowym i ich rozwiązaniom oraz poszerzyć możliwości rozumienia postaw i zachowań innych ludzi. Jedną z zasadniczych funkcji dramy jest ukazywanie motywów i konsekwencji określonego zachowania, analizowanie postaw i pobudzanie świadomości relacji międzyludzkich. Wyniki międzynarodowych badań naukowych nad dramą, prowadzone w ramach projektu DICE (Drama Improves Lisbon Keys Competences in Education) na grupie ponad 4500 osób z 12 krajów wskazują, że zajęcia dramowe przyczyniają się m.in. do łatwiejszego przyswajania wiedzy, rozwijania elastyczności, kreatywności, pewności siebie, przedsiębiorczości i aktywności społecznej.

Teatr Uciśnionych

Teatr Uciśnionych (Theatre of the Oppressed) – to koncepcja Augusto Boala, reżysera, aktywisty brazylijskiego, stworzona w latach 70′ w czasach dyktatury w Brazylii. Początkowo był to teatr politycznie zaangażowany; z czasem znalazł zastosowanie jako narzędzie zmiany społecznej w przeciwstawianiu się wszelkim formom dyskryminacji na tle kulturowym, płciowym, etnicznym, rasowym, seksualnym, politycznym religijnym, ekonomicznym, historycznym. Adaptacja technik znalazła też swoje zastosowanie w edukacji, pokazując siłę teatru na rzecz emancypacji w edukacji. Od lat 90 Theatre of the Oppressed zaczął rozprzestrzeniać się po całym świecie.

Czytaj dalej

Stymulatory

Wyobraźmy sobie walizkę pełną różnych przedmiotów: przedarte zdjęcie, list, bilety. Im jest ich więcej i im bardziej są różnorodne, tym lepiej. Przedmioty są ze sobą powiązane i tworzą pewną  historię. Uczestnicy snują hipotezy na temat życia jej właściciela i sytuacji w jakiej mógł się znaleźć. Następnie improwizują w parach dialogi pomiędzy bohaterami historii.

W czasie realizacji projektu „Hominem Quaero”  uczniowie zetknęli się z tą techniką. Podczas warsztatów antydydskryminacyjnych przyglądali się przedmiotom, zastanawiali się co mogły oznaczać i czym były dla bohatera. Snuli przypuszczenia jak mogło wyglądać jego życie. W tym przypadku dodatkowo mogli skonfrontować swoje domniemania z rzeczywistością. Przedstawione im przedmioty związane były z prawdziwymi historiami osób, które przyjechały do Polski i odwiedziły młodzież w trakcie zajęć.

Jeżeli chcesz nauczyć się stosować stymulatory w pracy z grupą, kliknij TUTAJ

Pomnik i fotografia grupowa

Pomnik jest  tworzony przez grupę, która razem pokazuje  jakąś emocję, pojęcie abstrakcyjne czy przedmiot codziennego użytku. Pozostałe grupy zgadują, co obrazuje pomnik.

Fotografia to pokazanie przez grupę pewnej sytuacji np. spotkania koleżanek po latach czy wyborów samorządu klasowego.

Widzowie analizując fotografię przyglądają się jej, zastanawiają i interpretują. Mogą też zadawać postaciom pytania, śledzić ich myśli czy prowadzić z nimi dialog. Najczęściej fotografia przedstawia trudną sytuację bądź konflikt, celem pracy tą techniką jest szukanie jego rozwiązań.

Jeżeli chcesz nauczyć się stosować pomnik i fotografię grupową w pracy z grupą, kliknij TUTAJ

Karty ról

W trakcie pracy z grupą prowadzący rozdaje podzielonym zazwyczaj na dwójki uczestnikom karty ról. Z kart dowiadują się oni szczegółów na temat granych przez siebie postaci. Poznają m.in. ich imiona, wiek, zajęcierelacje z drugą postacią oraz sytuację, w której aktualnie się znaleźli. W kartach ról przedstawiony jest konflikt, który stanie się za chwilę tematem improwizacji. Dwie osoby, które razem rozpoczynają rozmowę, nie wiedzą, jakie spojrzenie na  sytuację ma druga strona. Na sygnał prowadzącego wszystkie dwójki improwizują w tym samym momencie. Następnie dzielą się z innymi swoimi refleksjami.

Jeżeli chcesz nauczyć się stosować karty ról w pracy z grupą, kliknij TUTAJ

Teatr obrazu

Teatr obrazu (ang. Image Theatre) – praca z grupą skupia się wokół tworzenia fotografii z ciał uczestników, będącej kwintesencją uczuć, doświadczeń, problemów (oppressions) członków danej grupy/społeczności. Uczestnicy są następnie proszeni o stworzenie fotografii idealnego rozwiązania, w którym nie ma już żadnej opresji. Następnie w kilku stop-klatkach przedstawiają transformację rzeczywistości realnej w idealną, czyli pokazują w jaki sposób doszło do tej zmiany.*

Jeżeli chcesz nauczyć się stosować teatr obrazu w pracy z grupą, kliknij TUTAJ

 

* Schutzman, Mady and Cohen-Cruz, Jan, (red.) (1995) Playing Boal. Theatre, therapy, activism. London: Routledge, s. 128

Rainbow of Desire

Geneza metody

Po przyjeździe do Europy na przełomie lat 70/80 Boal mieszkając we Francji dokonał ciekawej obserwacji. Chcąc pracować i przeciwdziałać opresjom obecnym w społeczeństwie zauważył, że w dobie indywidualizmu, w Europie, częściej spotkać się można z opresjami wewnętrznymi niż z jasnymi opresjami, pochodzącymi z systemu. Boal zuaważył, że przekonania wyniesione z domu, środowiska szkolnego, pracy, grona przyjaciół i własne ukryte pragnienia potrafią blokować jednostkę w byciu szczęśliwym.

To spostrzeżenie było podstawą do opracowania Tęczy Pożądania. Jest to metoda nastawiona na pracę z odblokowaniem potencjału człowieka. Jednostka nosi w sobie zbiór przekonań, która nie zawsze są wspierające, a bywają wręcz opresyjne;

„Zrób tak…nie wolno Ci przecież…nie dasz rady! inni zrobili by inaczej…to nie dla Ciebie…  musisz to…jesteś za słaby/ba… gdybyś był/a lepsza… odważniejsza… sięgaj wysoko… stać Cię na więcej…”

Te hasła to tak zwani policjani w głowie lub blokującę pożądania, które blokują w byciu tu i teraz czy w samorealizacji.

Dlatego niezwykle istotnym punktem wyjścia jest samoświadomość, a następnie identyfikacja źródeł tych przekonań. Stworzenie spektaklu w oparciu o te blokujące przekonania, wykorzystującego technikę Teatru Forum, pozwala zdekonstruować mechanizm opresji , znaleźć wyjście z sytuacji. W ten sposób bohater jest w stanie dokonać transformacji i odblokować człowieka w opresji.